शेताचा सॅटेलाइट फोटो कसा पाहावा: तुमच्या शेताचा उपग्रह फोटो मोफत

शेताचा फोटो पाहण्यासाठी कोणती मोफत साधने आहेत?

तीन मोफत साधने: Copernicus Browser, NASA Worldview आणि ISRO चे भुवन (Bhuvan). तुमच्या एका शेताला त्यातले Copernicus Browser योग्य आहे, कारण ते युरोपीय Sentinel-2 उपग्रहाचे 10 मीटर तपशिलाचे फोटो देते.

NASA Worldview दाखवते त्या प्रमुख थरांचे (MODIS) ठिपके 250 मीटरचे आहेत. म्हणजे एक ठिपका सुमारे 15 एकर (250 बाय 250 मीटर = 62,500 चौरस मीटर). हे देश किंवा जिल्ह्याचे हवामान पाहायला चांगले, एका शेताला नाही. भुवन हा भारताचा नकाशा आणि उपग्रह प्रतिमांचा सरकारी (ISRO) संकेतस्थळ आहे; शेत शोधायला आणि पाहायला उपयोगी. तिथल्या प्रतिमा कोणत्या तारखेच्या आहेत ते आम्ही तपासलेले नाही, म्हणून आठवड्यांमधली तुलना Copernicus Browser वर करा.

Copernicus Browser मध्ये तुमचे शेत कसे शोधायचे?

स्क्रीनवरचे शब्द कधी कधी थोडे बदलतात, पण पायऱ्या अशा आहेत:

• browser.dataspace.copernicus.eu उघडा. स्वागत स्क्रीनवर 'Log in' (मोफत खाते) किंवा 'Use anonymously' निवडा. खाते काढल्यास टाइमलॅप्ससारख्या जास्त सोयी मिळतात.
• वर उजवीकडच्या शोध पेटीत तुमच्या गावाचे नाव टाका आणि नकाशा मोठा करा, जोवर तुमचे शेत आणि जवळचा रस्ता ओळखू येत नाही.
• डाव्या बाजूच्या Visualise (दृश्य) टॅबमध्ये Sentinel-2 L2A आधीच निवडलेले असते, आणि ढगांची मर्यादा 30 टक्के आधीच लावलेली असते.
• तारीख निवडा. शक्यतो अलीकडची आणि ढग नसलेली. आधीची आणि नंतरची तारीखही उघडून पाहा.
• थर (layer) निवडा: आधी True color (डोळ्यांना दिसते तसा फोटो), मग NDVI (हिरवळ मोजणारा थर) आणि असेल तर फॉल्स कलर (इन्फ्रारेड). थरांची नावे थोडी वेगळी दिसू शकतात.
• शेताभोवती बहुभुज (polygon) काढून त्याची तुलना दुसऱ्या तारखांशी करा.

10 मीटरचा एक ठिपका म्हणजे किती एकर?

Sentinel-2 च्या एका ठिपक्याचा आकार 10 मीटर बाय 10 मीटर, म्हणजे 100 चौरस मीटर. एक एकर सुमारे 4,047 चौरस मीटर. म्हणून एक ठिपका सुमारे 0.025 एकर आणि एका एकरात सुमारे 40 ठिपके. एक गुंठा सुमारे 101 चौरस मीटर, म्हणजे एक ठिपका जवळजवळ एक गुंठा. एका हेक्टरमध्ये 100 ठिपके.

एक एकराचे चौरस शेत सुमारे 64 मीटर रुंद, म्हणजे फोटोत सुमारे 6 ठिपके रुंद. कडेचे ठिपके शेजारच्या रस्त्याशी किंवा बांधाशी मिसळतात, म्हणून कडा सोडून फक्त सुमारे 19 ठिपके शेतातले शुद्ध ठिपके. 6 बाय 6 मीटरवर लावलेल्या बागेत एका ठिपक्यात सुमारे 2.8 झाडांएवढी जागा येते: झाडाचा भाग आणि झाडांमधली जमीन मिळून. ही सगळी आमची आकडेमोड आहे.

चांगला फोटो आणि तारीख कशी निवडावी?

ढग नसलेला फोटो निवडा. ढग किंवा त्यांची सावली शेतावर असेल तर हिरवळीचा आकडा चुकीचा येतो. युरोपीय अवकाश संस्था (ESA) सांगते की दोन Sentinel-2 उपग्रह मिळून एकाच जागेवरून साधारण दर पाच दिवसांनी जातात. पण पावसाळ्यात (जून ते सप्टेंबर) ढगांमुळे अनेक आठवडे स्वच्छ फोटो मिळत नाही.

लक्षात ठेवा, फोटो 'आजचा' नसतो. तो शेवटच्या फेरीचा असतो, अनेकदा काही दिवस जुना. प्रत्यक्ष वेळेतला फोटो मोफत साधनांत नाही.

उपग्रह फोटोत काय दिसते आणि काय दिसत नाही?

दिसते: शेत हिरवे आहे की उघडे; शेतातला एखादा पट्टा इतरांपेक्षा वेगळा; गेल्या आठवड्यांपेक्षा हिरवळ वाढली की घटली. दिसत नाही: एक झाड, रोगाचे नाव, किडी, किंवा खताची कमतरता. लहान शेतात आणि बांधाजवळ ठिपके मिसळतात, म्हणून आकडे कमी विश्वासार्ह.

VarshaKrishi चा आठवड्याचा संदेश हीच गोष्ट तुमच्यासाठी करतो: तुमच्या बागेची हिरवळ गेल्या फोटोपेक्षा बदलली का, तारीख आणि ढगांच्या स्थितीसह. बाकी निर्णय तुमचा आणि KVK चा.