कापूस: पेरणीपासून वेचणीपर्यंत काय आणि केव्हा तपासावे

कापूस केव्हा पेरावा?

ICAR-CICR च्या 2026 च्या पहिल्या साप्ताहिक सल्ल्यात अकोल्याच्या शेतकऱ्यांना 75 ते 100 मिमी पुरेसा पाऊस झाल्यावरच पेरणी सुरू करायला सांगितले. मान्सूनपूर्व पेरणी टाळावी, कारण असे पीक गुलाबी बोंडअळीला जास्त बळी पडते (ICAR-CICR, 2024-25).

2026 मध्ये मान्सून उशिरा आल्याने 9 ते 15 जुलैलाही अकोल्यात पेरणी सुरू होती (ICAR-CICR). पीक 180 दिवसांपेक्षा जास्त ठेवू नये, आणि मध्य भारतात डिसेंबर किंवा जानेवारीच्या मध्यापर्यंत पीक संपवावे (ICAR-CICR, 2024-25 आणि 2019).

पिकाचे टप्पे: अकोल्यात 2026 मध्ये काय दिसले

ICAR-CICR च्या साप्ताहिक सल्ल्यांनुसार उशिरा पेरलेले अकोल्याचे पीक 57 ते 62 दिवसांत पाते आणि फुलोऱ्यात, 78 ते 83 दिवसांत फुलोरा आणि बोंडे वाढण्याच्या टप्प्यात होते, आणि 8 ते 14 ऑक्टोबरला 99 ते 104 दिवसांचे होऊनही बोंडे वाढतच होती, फुटली नव्हती. तुमच्या पेरणीच्या तारखेवरून तुमच्या शेताचा टप्पा मोजा.

गुलाबी बोंडअळी: केव्हा आणि कसे तपासावे

पेरणीनंतर सुमारे 45 दिवसांपासून कामगंध सापळ्यांनी पतंगांचे निरीक्षण सुरू करा. पाते आणि फुलोऱ्याच्या टप्प्यात फुलांत अळ्या आहेत का ते पहा: डोमकळी (गुलाबासारखे न उमललेले फूल) ही खूण आहे (ICAR-CICR, 2024-25).

बोंडे लागल्यावर एकरी 20 हिरवी बोंडे वेगवेगळ्या झाडांवरून तोडून फोडा. 20 पैकी किमान 2 बोंडांत पांढरी किंवा गुलाबी अळी किंवा बाहेर पडण्याचे छिद्र दिसले तर नुकसान सुरू आहे. आर्थिक नुकसान पातळी: सलग 3 रात्री सापळ्यात रात्रीला 8 पेक्षा जास्त पतंग, किंवा 10 टक्क्यांपेक्षा जास्त फुले किंवा हिरवी बोंडे अळीग्रस्त (ICAR-CICR, 2024-25). 2019 च्या धोरणानुसार ऑगस्टपासून सापळे आणि सप्टेंबरच्या मध्यापासून डिसेंबरपर्यंत दर आठवड्याला बोंडे तपासणी.

2026 मध्ये अकोल्यात काही शेतांत गुलाबी बोंडअळी आणि (बीटी नसलेल्या कापसावर) ठिपक्यांची बोंडअळी दिसली (ICAR-CICR, सप्टेंबर 2026). कोणतीही फवारणी करण्यापूर्वी KVK ला विचारा.

रस शोषणाऱ्या किडी

दर आठवड्याला शेतात फिरून फुलकिडे, मावा, तुडतुडे आणि कोळी तपासा, बोंडअळीसोबतच. अकोल्यासाठी ICAR-CICR एकरी 20 झाडे शेताचा नमुना म्हणून पाहायला सांगते. 2026 मध्ये 85 ते 90 दिवसांच्या पिकात बहुतेक शेतांत पांढरी माशी आणि फुलकिड्यांचा जोराचा प्रादुर्भाव दिसला (ICAR-CICR, सप्टेंबर 2026).

पाऊस आणि पावसाचा खंड

पावसाचा मोठा खंड आणि ओलाव्याच्या ताणामुळे 2026 मध्ये बुलढाणा आणि अकोला जिल्ह्यांच्या काही भागांत मर आणि मूळकुजचा जोराचा प्रादुर्भाव दिसला; ऑक्टोबरपर्यंत 60 दिवसांच्या ताणाने पिकाची वाढ खुंटली (ICAR-CICR). अकोल्यासाठी फुलोरा आणि बोंडे वाढणे हे ओलाव्यासाठी महत्त्वाचे टप्पे सांगितले आहेत.

जोराच्या पावसानंतर शेतातील जास्तीचे पाणी काढून टाका; ऑगस्ट 2026 मध्ये अकोल्यात आकस्मिक मरची लक्षणे दिसली (ICAR-CICR). पाते, फुलोरा आणि बोंडे वाढताना ढगाळ हवा, जास्त आर्द्रता आणि रिमझिम पाऊस असेल तर पानांवरचे ठिपके आणि बोंडसड यांचा धोका वाढतो (ICAR-CICR, 2024-25).

वेचणी आणि उपग्रह

स्वच्छ आणि अळीग्रस्त कापूस वेगवेगळा वेचा (ICAR-CICR, 2024-25). ICAR-CICR चा उत्तर भारतासाठीचा सल्ला कापूस कोरडा, कचरा नसलेला आणि दव नसताना वेचायला सांगतो.

उपग्रह शेताची हिरवळ कुठे आणि कधी कमी झाली ते दाखवतो, उदाहरणार्थ पावसाच्या खंडात एखादा पट्टा फिका पडला. तो बोंडअळी किंवा किडी ओळखत नाही. खरीप हा पावसाळा असल्याने ढग ही उपग्रहासाठी मोठी अडचण आहे (राष्ट्रीय पीक अंदाज केंद्र, 2019): काटोलजवळच्या एका शेतावर जुलै ते सप्टेंबर 2026 मध्ये 23 पैकी फक्त 2 वेळा शेत स्वच्छ दिसले.